การพนันและการท่องเที่ยว : โอกาสและความท้าทายใหม่ของไทย

คำว่าการพนันกับการท่องเที่ยวไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของความบันเทิงเท่านั้น แต่ยังเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจ การลงทุน การจ้างงาน และภาพลักษณ์ประเทศอย่างลึกซึ้ง หลายประเทศทั่วโลกใช้การท่องเที่ยวเชิงพนันเป็นเครื่องมือขับเคลื่อนรายได้ สร้างแลนด์มาร์ก และยกระดับอุตสาหกรรมท่องเที่ยวให้ก้าวสู่ระดับโลก

ในกรณีของประเทศไทย ประเด็นเรื่องการเปิดเสรีหรือพัฒนาพื้นที่การพนันอย่างถูกกฎหมายยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษาและถกเถียงเชิงนโยบาย แต่ในมุมมองด้านเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว ก็มีโอกาสและศักยภาพที่น่าสนใจอย่างยิ่ง หากมีการออกแบบนโยบายและระบบกำกับดูแลอย่างรอบคอบ

ภาพรวม : ทำไมโลกหันมามอง “ท่องเที่ยวเชิงพนัน”

การท่องเที่ยวเชิงพนัน (Gambling Tourism) คือรูปแบบการท่องเที่ยวที่นักเดินทางเลือกจุดหมายปลายทาง โดยมีกิจกรรมการพนันในคาสิโนหรือศูนย์ความบันเทิงเป็นหนึ่งในแรงจูงใจหลัก มักรวมกับประสบการณ์อื่น เช่น ช้อปปิง อาหารมิชลิน การแสดงระดับเวิลด์คลาส และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

แนวโน้มสำคัญที่ทำให้หลายประเทศให้ความสำคัญกับการท่องเที่ยวเชิงพนัน ได้แก่

• เพิ่มรายได้จากนักท่องเที่ยวต่างชาตินักท่องเที่ยวกลุ่มนี้มักมีกำลังซื้อสูง ใช้จ่ายทั้งที่คาสิโน โรงแรม ร้านอาหาร และแหล่งช้อปปิง
• กระตุ้นการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเช่น สนามบิน ท่าเรือ รถไฟ ความคืบหน้าเหล่านี้ทำให้ทั้งนักท่องเที่ยวทั่วไปและนักลงทุนได้รับประโยชน์
• ยกระดับภาพลักษณ์เมืองท่องเที่ยวเมืองที่มี Entertainment Complex มักถูกมองว่าเป็นจุดหมายปลายทางระดับนานาชาติที่มีความครบวงจร
• สร้างงานจำนวนมากทั้งงานโดยตรงในธุรกิจพนัน และงานทางอ้อมในภาคบริการ โลจิสติกส์ ก่อสร้าง และดิจิทัล

หัวใจสำคัญคือ การทำให้การพนันกลายเป็นกิจกรรมหนึ่งในระบบเศรษฐกิจที่ถูกกำกับดูแลลดส่วนแบ่งของตลาดผิดกฎหมาย และเปลี่ยนให้เม็ดเงินหมุนเวียนอยู่ในระบบภาษีของประเทศอย่างโปร่งใส

บทเรียนจากต่างประเทศที่ไทยสามารถนำมาปรับใช้

หลายประเทศในเอเชียใช้โมเดลคาสิโนแบบครบวงจร (Integrated Resort / Entertainment Complex)ผสานที่พัก การประชุม ความบันเทิง และคาสิโนเข้าด้วยกัน ซึ่งมีบทเรียนสำคัญที่ไทยสามารถนำไปปรับใช้ได้อย่างสร้างสรรค์

จากตัวอย่างเหล่านี้ จุดร่วมที่เห็นชัดคือ การเน้นระบบใบอนุญาตที่ชัดเจน การตรวจสอบโปร่งใส และการผสานคาสิโนเข้ากับการท่องเที่ยวแบบครบวงจรไม่ใช่แยกตัวโดดเดี่ยว

โอกาสทางเศรษฐกิจของไทย หากพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงพนัน

ประเทศไทยมีจุดแข็งด้านการท่องเที่ยวอยู่แล้ว ทั้งทรัพยากรธรรมชาติ อาหาร วัฒนธรรม และการบริการ หากมีการพัฒนาศูนย์รวมความบันเทิงที่มีการพนันอย่างถูกกฎหมายภายใต้กรอบกำกับดูแลที่รัดกุม จะสามารถต่อยอดศักยภาพเดิมให้เกิดผลทางเศรษฐกิจในหลายมิติ

รายได้ภาษีและการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน

• เพิ่มฐานภาษีจากกิจกรรมที่เคยอยู่นอกระบบการพนันจำนวนมากในปัจจุบันอยู่ในรูปแบบผิดกฎหมาย หากมีกฎหมายและใบอนุญาตที่ชัดเจน รัฐสามารถจัดเก็บภาษีได้อย่างโปร่งใส
• ดึงดูดการลงทุนจากต่างชาติโครงการระดับ Entertainment Complex ต้องใช้เงินลงทุนสูง สร้างโอกาสให้ไทยกลายเป็นศูนย์กลางการลงทุนด้านการท่องเที่ยวและความบันเทิงในภูมิภาค
• เร่งการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเช่น ระบบขนส่งมวลชน สนามบิน การคมนาคมทางน้ำ และสิ่งอำนวยความสะดวกในเมืองรอง ซึ่งช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตคนในพื้นที่ไปพร้อมกัน

การสร้างงานและการยกระดับทักษะแรงงาน

อุตสาหกรรมคาสิโนและความบันเทิงครบวงจรเป็นภาคเศรษฐกิจที่ใช้แรงงานจำนวนมากและหลากหลายทักษะ ตั้งแต่ระดับปฏิบัติการไปจนถึงผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน

• งานบริการและการโรงแรมเช่น พนักงานต้อนรับ แม่บ้าน บาริสต้า พนักงานเสิร์ฟ พ่อครัว
• งานด้านการเงินและการจัดการความเสี่ยงเช่น ฝ่ายปฏิบัติการเกม การตรวจสอบภายใน ฝ่ายบริหารความเสี่ยง
• งานด้านเทคโนโลยีและดิจิทัลเช่น ระบบความปลอดภัย กล้องวงจรปิด ระบบจดจำใบหน้า ระบบชำระเงินดิจิทัล
• งานด้านการตลาดและอีเวนต์การจัดคอนเสิร์ต การประชุมสัมมนา และงานแสดงระดับนานาชาติ

หากไทยเตรียมแผนพัฒนาทักษะแรงงาน (Upskill / Reskill)ควบคู่ไปด้วย จะช่วยให้คนไทยมีโอกาสทำงานในตำแหน่งที่ใช้ทักษะสูง รายได้ดี และแข่งขันในตลาดแรงงานนานาชาติได้

การต่อยอดธุรกิจท่องเที่ยวและ MICE

การมีศูนย์ความบันเทิงขนาดใหญ่ที่รวมคาสิโน โรงแรม ศูนย์ประชุม และห้างสรรพสินค้า จะช่วยยกระดับประเทศไทยให้เป็นจุดหมายปลายทางด้าน MICE และ Leisure Tourismที่ครบวงจรยิ่งขึ้น

• ดึงดูดงานประชุมระดับนานาชาติที่ต้องการจุดหมายปลายทางซึ่งมีทั้งสถานที่จัดงานและกิจกรรมผ่อนคลายหลังการประชุม
• กระตุ้นให้นักท่องเที่ยวอยู่ในประเทศนานขึ้นและใช้จ่ายต่อทริปสูงขึ้น
• เปิดโอกาสให้ไทยสร้างแบรนด์เมืองท่องเที่ยวใหม่ที่มีเอกลักษณ์ต่างจากคู่แข่งในภูมิภาค

แนวคิด “Entertainment Complex” แบบไทย ๆ

จุดแข็งของไทย คือเสน่ห์ทางวัฒนธรรมและวิถีชีวิตหากมีการออกแบบพื้นที่ Entertainment Complex ให้สะท้อนความเป็นไทยจะสร้างความแตกต่างจากคาสิโนในประเทศอื่น และเพิ่มมูลค่าทางแบรนด์ให้สูงขึ้น

ผสานวัฒนธรรม อาหาร และสุขภาพ

Entertainment Complex แบบไทยสามารถออกแบบให้เป็นมากกว่าพื้นที่เล่นพนัน โดยผสานองค์ประกอบต่อไปนี้เข้าไปอย่างกลมกลืน

• โซนวัฒนธรรมไทยเช่น การแสดงศิลปะการรำ โขน ดนตรีไทย นิทรรศการผ้าไทยและหัตถกรรม
• โซนอาหารไทยและสตรีทฟู้ดระดับยกระดับสร้างประสบการณ์ใหม่ให้กับเมนูที่นักท่องเที่ยวรู้จักอยู่แล้ว เช่น ต้มยำ ผัดไทย แกงเขียวหวาน แต่ในบรรยากาศร่วมสมัย
• โซนสุขภาพและเวลเนสเช่น สปา นวดแผนไทย การดูแลสุขภาพแบบองค์รวม เชื่อมโยงกับภาพลักษณ์ไทยในฐานะจุดหมายปลายทางด้านการแพทย์และเวลเนส
• โซนช้อปปิงสินค้าไทยคุณภาพสูงเช่น แบรนด์ดีไซเนอร์ไทย ผลิตภัณฑ์สมุนไพร ผลิตภัณฑ์ชุมชนที่ได้รับการพัฒนาให้ทันสมัย

เมื่อผสานองค์ประกอบเหล่านี้เข้าด้วยกัน การพนันจะกลายเป็นเพียงหนึ่งในกิจกรรมของนักท่องเที่ยว ในขณะที่ภาพลักษณ์เชิงวัฒนธรรมและคุณค่าทางแบรนด์ของไทยยังคงโดดเด่นเป็นแกนกลาง

กระจายตัวสู่เมืองรองและพื้นที่ชายแดน

อีกหนึ่งมิติที่สำคัญคือ การใช้ Entertainment Complex เป็นเครื่องมือกระจายรายได้สู่เมืองรองและพื้นที่ชายแดนซึ่งมีศักยภาพด้านการท่องเที่ยว แต่ยังขาดการลงทุนขนาดใหญ่

• ช่วยดึงดูดการลงทุนด้านโรงแรม ร้านอาหาร และธุรกิจบริการในพื้นที่ใหม่ ๆ
• สร้างงานให้คนในท้องถิ่น ลดการย้ายถิ่นไปทำงานในเมืองใหญ่
• เชื่อมโยงการท่องเที่ยวข้ามพรมแดนในกลุ่มประเทศเพื่อนบ้าน ทำให้ไทยเป็นศูนย์กลางการเดินทางในภูมิภาค

ประเด็นกำกับดูแลและการพนันอย่างรับผิดชอบ

แม้ศักยภาพทางเศรษฐกิจจะสูง แต่การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงพนันจำเป็นต้องมาพร้อมกับกฎระเบียบและมาตรการคุ้มครองสังคมที่รัดกุม เพื่อป้องกันผลกระทบด้านลบและสร้างความเชื่อมั่นให้กับทั้งคนในประเทศและนักลงทุน

ระบบใบอนุญาตและการเก็บภาษีอย่างโปร่งใส

• กำหนดจำนวนใบอนุญาตชัดเจนเพื่อควบคุมขนาดอุตสาหกรรม ไม่ให้กระจายตัวจนเกินการกำกับดูแล
• ใช้ระบบประมูลหรือคัดเลือกตามมาตรฐานสูงเน้นผู้ประกอบการที่มีประสบการณ์ระดับโลก และมีมาตรการรับผิดชอบต่อสังคม
• ออกแบบโครงสร้างภาษีที่สมดุลระหว่างการดึงดูดการลงทุน และการสร้างรายได้ให้รัฐอย่างเหมาะสม
• ใช้เทคโนโลยีตรวจสอบธุรกรรมเพื่อลดความเสี่ยงเรื่องการฟอกเงินและกิจกรรมผิดกฎหมาย

การคุ้มครองผู้เล่นและการป้องกันปัญหาสังคม

หัวใจของการพนันอย่างรับผิดชอบ (Responsible Gambling)คือ การทำให้กิจกรรมพนันเป็นเพียงความบันเทิงรูปแบบหนึ่ง ไม่ใช่ต้นเหตุของปัญหาชีวิตและหนี้สิน

• กำหนดมาตรการจำกัดการเข้าเล่นสำหรับกลุ่มเสี่ยง เช่น คนอายุน้อย ผู้มีประวัติติดการพนัน หรือผู้ที่ครอบครัวร้องขอให้จำกัดการเข้า
• จัดให้มีระบบยืนยันตัวตนก่อนเข้าใช้บริการ และบันทึกประวัติการเล่น เพื่อใช้วิเคราะห์พฤติกรรมเสี่ยง
• จัดตั้งศูนย์ให้คำปรึกษาและสายด่วนช่วยเหลือสำหรับผู้ที่ต้องการหยุดหรือลดการเล่นพนัน
• กำหนดกฎการโฆษณาไม่ให้ชี้นำเกินจริง หรือมุ่งเป้ากลุ่มเยาวชนและผู้มีรายได้น้อย

มาตรการเช่นนี้ไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อธุรกิจ หากออกแบบอย่างเหมาะสม กลับช่วยเพิ่มความเชื่อมั่นให้กับนักท่องเที่ยวและนักลงทุนว่า ไทยมีมาตรฐานการกำกับดูแลระดับสากลและพร้อมเติบโตอย่างยั่งยืน

บทบาทของเทคโนโลยีและดิจิทัลในการพนันและการท่องเที่ยว

ในยุคดิจิทัล การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงพนันไม่อาจแยกขาดจากเทคโนโลยีไม่ว่าจะเป็นด้านการชำระเงิน การเก็บข้อมูลลูกค้า หรือการทำการตลาดเชิงลึก

ระบบชำระเงินดิจิทัลและการวิเคราะห์ข้อมูล

• ชำระเงินแบบไม่ใช้เงินสดผ่านบัตรและวอลเล็ทดิจิทัล ช่วยลดความเสี่ยงจากการพกเงินสดจำนวนมาก และเพิ่มความสะดวกสบาย
• ระบบสมาชิกและคะแนนสะสมทำให้นักท่องเที่ยวรู้สึกได้รับคุณค่าเพิ่ม ทั้งในส่วนของห้องพัก ส่วนลดร้านอาหาร หรือสิทธิพิเศษในโซนบันเทิง
• การวิเคราะห์ข้อมูล (Data Analytics)ช่วยให้ผู้ประกอบการเข้าใจพฤติกรรมลูกค้า ออกแบบแพ็กเกจการท่องเที่ยวและโปรโมชันที่ตรงใจมากขึ้น
• ภาครัฐสามารถใช้ข้อมูลแบบรวม (ไม่ระบุตัวบุคคล) เพื่อวางแผนนโยบายท่องเที่ยวและโครงสร้างพื้นฐานได้อย่างแม่นยำขึ้น

การตลาดท่องเที่ยวเชิงพนันสู่กลุ่มนักท่องเที่ยวคุณภาพ

เทคโนโลยีดิจิทัลทำให้ไทยสามารถสื่อสารกับกลุ่มนักท่องเที่ยวคุณภาพสูงได้อย่างตรงจุดมากขึ้น เช่น กลุ่มนักธุรกิจ กลุ่มนักท่องเที่ยวระดับพรีเมียม หรือกลุ่มที่ชื่นชอบไลฟ์สไตล์หรูหรา

• ใช้การตลาดเชิงเนื้อหาเพื่อเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับอาหารไทย วัฒนธรรม การแสดง และประสบการณ์เฉพาะใน Entertainment Complex
• ออกแบบแพ็กเกจท่องเที่ยวรายบุคคล(Personalized Packages) บนพื้นฐานข้อมูลความสนใจของนักท่องเที่ยว
• เชื่อมต่อแพลตฟอร์มการท่องเที่ยว โรงแรม และสายการบินให้ทำงานร่วมกันเป็นระบบนิเวศดิจิทัลเดียวกัน

กลยุทธ์สำหรับผู้ประกอบการท่องเที่ยวไทย เตรียมรับโอกาสใหม่

แม้ว่าการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงพนันในไทยยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษา แต่ผู้ประกอบการท่องเที่ยวไทยสามารถเตรียมความพร้อมล่วงหน้าเพื่อคว้าโอกาสทันทีที่ทิศทางนโยบายมีความชัดเจน

โรงแรม รีสอร์ท และธุรกิจบริการขนาดใหญ่

• ยกระดับมาตรฐานบริการสู่ระดับนานาชาติ ทั้งด้านภาษา การต้อนรับ และระบบความปลอดภัย
• ออกแบบแพ็กเกจร่วมกับกิจกรรมบันเทิงเช่น คอนเสิร์ต การแสดง หรือทัวร์วัฒนธรรม เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวที่มาเพื่อทั้งพนันและพักผ่อน
• พัฒนาบุคลากรให้มีทักษะเฉพาะด้าน เช่น การจัดการลูกค้าระดับวีไอพี การจัดอีเวนต์ และการตลาดดิจิทัล
• สร้างพันธมิตรกับสายการบิน บริษัททัวร์ และผู้จัดงาน MICEเพื่อออกแบบข้อเสนอร่วมกัน

เอสเอ็มอี ร้านอาหาร สปา และความบันเทิง

ธุรกิจขนาดกลางและขนาดเล็กมีบทบาทสำคัญในการสร้างสีสันให้ประสบการณ์ของนักท่องเที่ยวรอบ Entertainment Complex

• ร้านอาหารและคาเฟ่สามารถพัฒนาเมนูซิกเนเจอร์ที่สะท้อนความเป็นไทยในแบบร่วมสมัย ดึงดูดทั้งคนไทยและต่างชาติ
• ธุรกิจสปาและเวลเนสสามารถต่อยอดจุดแข็งด้านนวดแผนไทยและการดูแลสุขภาพ เพื่อเป็นตัวเลือกผ่อนคลายหลังจากกิจกรรมพนัน
• ธุรกิจความบันเทิงท้องถิ่นเช่น การแสดงดนตรี ละครเวที ศิลปะร่วมสมัย สามารถเข้ามาอยู่ในโปรแกรมการแสดงประจำของศูนย์ความบันเทิง
• ผู้ประกอบการทัวร์ชุมชนสามารถออกแบบเส้นทางท่องเที่ยวเชื่อมโยงจาก Entertainment Complex ไปยังชุมชนใกล้เคียง สร้างรายได้กระจายสู่ฐานราก

บทสรุป : กุญแจสู่ความสำเร็จของการพนันเชิงท่องเที่ยวในไทย

การผสานการพนันเข้ากับการท่องเที่ยวไม่ใช่เรื่องของการ “เปิดคาสิโน” เพียงอย่างเดียว แต่คือการออกแบบระบบเศรษฐกิจใหม่ที่ต้องคำนึงถึงทั้งโอกาสและความรับผิดชอบในเวลาเดียวกัน

สำหรับประเทศไทย กุญแจสู่ความสำเร็จประกอบด้วย

• นโยบายชัดเจนและโปร่งใสวางกรอบการกำกับดูแล ตั้งแต่ใบอนุญาต ภาษี ไปจนถึงมาตรการคุ้มครองสังคม
• การออกแบบ Entertainment Complex แบบไทย ๆที่ผสมผสานวัฒนธรรม อาหาร สุขภาพ และความบันเทิงอย่างลงตัว
• การลงทุนในทักษะแรงงานไทยเพื่อให้คนไทยเป็นกำลังหลักในอุตสาหกรรมนี้ทั้งในระดับบริหารและปฏิบัติการ
• การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อบริหารความเสี่ยง วิเคราะห์ข้อมูล และทำการตลาดสู่กลุ่มนักท่องเที่ยวคุณภาพ
• การมีส่วนร่วมของชุมชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเพื่อให้การพัฒนาเกิดประโยชน์อย่างเป็นธรรม ครอบคลุม และยั่งยืน

หากไทยสามารถผสานทุกองค์ประกอบเหล่านี้เข้าด้วยกันได้อย่างสมดุล การพนันเชิงท่องเที่ยวจะไม่ใช่เพียงทางเลือกใหม่ของอุตสาหกรรมท่องเที่ยว แต่จะกลายเป็นเครื่องยนต์เศรษฐกิจที่ช่วยยกระดับรายได้ การจ้างงาน และภาพลักษณ์ของประเทศในเวทีโลกได้อย่างมีพลัง